تیروئیدیت هاشیموتو

در مطلب قبل به بررسی کم کاری تیروید پرداختیم و در این مطلب هدف ما بررسی تیروئیدیت هاشیموتو می باشد.

بدن ما دارای یک سد دفاعی منسجم و کارآمد است که با کمک گلبول‌های سفید خون این وظیفه را انجام می دهد و آنتی‌بادی‌هایی تولید می‌کند که به جنگ عوامل خارجی، میکروب ها و ویروس های وارد شده به بدن می‌روند و آنها را از بین می برد.

اما گاهی اوقات این سیستم با مشکل مواجه می‌شود و ممکن است به اشتباه به اندام‌های داخلی حمله کند که در این صورت مشکلاتی پیش خواهد آمد.

یکی از انواع این اختلال، تیروئیدیت هاشیموتو است که یک اختلال خود ایمنی است و در آن سیستم ایمنی غده ی تیروئید را به عنوان یک عامل بیگانه فرض می کند، به غده تیروئید حمله کرده و آن را تخریب می نماید. این بیماری شایع ترین شکل هیپوتیروئیدیسم هست.

معمولا در زنان در سنین میانی دیده می شود. اما ممکن است در زنان در هر سنی و‌ در مردان و کودکان نیز بروز پیدا کند. در این بیماری غده ی تیروئید بزرگ می شود و دچار التهاب می گردد.

این بیماری توسط تست های آنتی بادی مخصوص، مشخص می شود.

این آنتی بادی ها از سلول های ایمنی هستند و نشان دهنده ی این هستند که سیستم ایمنی در حال حمله به TPO در غده ی تیروئید است.

تست TPO Ab در این بیماری بیشترین اهمیت را دارد چرا که TPO آنزیم مسئول تولید هورمون های تیروئیدی است و در هاشیموتو بیشترین حملات به آن صورت می گیرد.

درمان این بیماری معمولا با جایگزینی هورمون های تیروئیدی پیشنهاد می شود که درمانی ساده و‌موثر است.

علائم این بیماری معمولا همان علائم کم کاری تیروئید هستند.

علایٔم بیماری تیروئیدیت هاشیموتو:

‌خستگی، حساسیت به سرما، درد و سفتی عضلات، افزایش وزن‌ بی دلیل، ‌خشکی دوره ای مو، ناخن شکننده، افسردگی، صدای خشن و گرفته،‌ ‌خشکی دوره ای پوست‌ و رنگ پریدگی، صورت پف کرده، بزرگ شدن زبان، ضعف عضلات، خونریزی های زیاد و طولانی مدت در قاعدگی، فراموشکاری، ‌یبوست، هیپر کلسترولمی و ….

‌بعضی از محققین بیان می کنند ممکن است یک ویروس یا یک باکتری عامل این بیماری باشد در حالیکه برخی دیگر معتقدند این بیماری زمینه ژنتیکی دارد.

‌در تیروئیدیت هاشیموتو، توجه به تامین ویتامین دی، فریتین و سلنیم ضروری است و کمبود این موارد در بیماران هاشیموتو دیده می شود. بنابراین توصیه می شود این بیماران جهت تامین مواد مغذی مورد نیاز با مشاور تغذیه خود مشورت نمایند.

چرا که آنزیم ۵- دیدیناز یک سلنو پروتئین است و کار آن تولید شکل فعال و قابل استفاده هورمون تیروئید می باشد، اگر میزان دریافت سلنیم کم باشد، عملکرد این آنزیم هم مختل می شود.

ضمن اینکه بررسی تعدادی از مقالات نشان می دهد دریافت سلنیم کافی می تواند میزان آنتی TPO را در بیماری هاشیموتو کاهش دهد.

‌اما توجه داشته باشید محدوده دریافت غذایی سلنیم کم هست. دریافت کمتر از آن منجر به کمبود و‌ مصرف بیشتر سبب مسمومیت با سلنیم می شود پس ابدا نباید خودسرانه مکمل مصرف کنید.

دریافت غذایی کافی سلنیم به منظور تامین گلوتاتیون پراکسیداز که یک آنزیم حاوی سلنیم است و در سیستم آنتی اکسیدانی دخیل می باشد، ضروری است.

به نظر می رسد دریافت متوسط سلنیوم (۴۰ میکروگرم در روز) به منظور حفظ فعالیت این آنزیم کافی است.

مقدار توصیه شده دریافت سلنیم‌ برای زنان، مردان و‌ نوجوانان سنین ۱۴ تا ۱۸ سال ۵۵ میکروگرم

‌و برای کودکان ۲۰ تا ۳۰ میکروگرم در روز تعیین شده است.

میزان توصیه شده ‌دریافت در طی بارداری ۶۰ میکروگرم و در شیردهی، ۷۰ میکروگرم در روز است.

جوز برزیلی، غذاهای دریایی، قلوه، جگر، گوشت و ماکیان، منابع غذایی عمده ای از سلنیم هستند. (مصرف زیاد دل و قلوه و جگر توصیه نمی شود)

‌مکمل های سلنیم که در حاضر موجود هستند، دوز ۵۰ میکروگرم هستند و حتما باید کوتاه مدت و زیر نظر پزشک یا مشاور تغذیه تجویز شوند.

تداخلات غذایی لووتیروکسین:

در صورت وجود کم کاری تیروئید و همچنین تشخیص بیماری تیروئیدیت هاشیموتو، داروی لووتیروکسین توسط پزشک متخصص غدد برای فرد تجویز می شود که جایگزینی برای هورمون های تیروئیدی است.

اما بسیار مهم است که بدانیم این دارو را چطور مصرف کنیم تا بیشترین تاثیر را داشته باشد، در این قسمت می خواهیم توصیه هایی را راجع به مصرف داروی لووتیروکسین داشته باشیم:

‌به طور کلی داروی لووتیروکسین باید با معده خالی مصرف شود.

‌مقدار زیاد فیبر، می تواند جذب لووتیروکسین را مختل کند پس بهتر است دارو با فاصله از منابع حاوی فیبر استفاده شود.

‌از مصرف همزمان داروی لووتیروکسین با این مواد پرهیز شود:

‌گردو، سویا و فرآورده های حاوی آرد سویا، تخم کتان یا بذرک و فرآورده های حاوی آن، مکمل های آهن یا مولتی ویتامین های حاوی آهن، مکمل های کلسیم، آنتی اسیدهایی که حاوی آلومینیوم، منیزیم یا کلسیم هستند.

برای داشتن اطلاعات بیشتر پیرامون رژیم درمانی در بیماری ها این مطلب را بخوانید :رژیم درمانی در بیماری ها

‌برخی داروهای تجویر شده در اولسر مثل سوکرالفات، برخی داروهای کاهنده کلسترول که حاوی کلستیرامین و کلستیپول هستند.

‌لازم به ذکر است برای جلوگیری از تداخلات این دارو، موارد ذکر شده باید چندین ساعت قبل و یا بعد از داروهای تیروئیدی مصرف شوند.

فاطمه احمدیان – مشاور ارشد تغذیه و رژیم درمانی

دیدگاهتان را بنویسید