تخمدان پلی کیستیک و ناباروری ناشی از آن!

یکی از عارضه‌هایی که مربوط به بانوان است، سندروم تخمدان پلی کیستیک است. تخمدان‌ها اعضایی هستند که وظیفه باروری را با آزاد کردن تخمک‌ها به‌صورت ماهانه، از بلوغ تا یائسگی، برعهده دارند. یکی از بیماری‌های مربوط به تخمدان پلی کیستیک شدن آن است که می‌تواند سبب ایجاد دشواری‌هایی برای خانم‌ها شود. در این مطلب از غفاری دایت می‌خواهیم با سندروم پلی کیستیک چیست، علت سندرم پلی کیستیک چیست و درمان قطعی تخمدان پلی کیستیک چیست آشنا شویم؛ پس تا پایان این مطلب با ما همراه باشید.

سندروم تخمدان پلی کیستیک چیست

 

سندروم تخمدان پلی کیستیک چیست ؟!

سندروم تخمدان پلی کیستیک یک بیماری هورمونی شایع در بین خانم‌هایی است که در سن باروری قرار دارند. خانم‌های مبتلا به تخمدان پلی کیستیک قاعدگی‌های نامنظم یا طولانی‌مدت دارند ویا ممکن است دارای سطوح بیش از حد هورمون مردانه یا آندروژن باشند. در این بیماری، تخمدان‌ها چندین کیسه کوچک حاوی مایع به نام فولیکول را تشکیل می‌دهند که مانع از آزادسازی تخمک‌ها به‌صورت منظم می‌شود. علت دقیق ایجاد تخمدان پلی کیستیک نامشخص است، اما تشخیص زودهنگام و درمان در کنار کاهش وزن، سبب کاهش ریسک ایجاد بیماری‌های طولانی‌مدت همچون دیابت نوع ۲ و بیماری‌های قلبی می‌شود.

هنگامی که فرد به تخمدان پلی کیستیک مبتلا است، هورمون‌های مسئول باروری نامتعادل هستند که می‌تواند سبب ایجاد مشکلاتی برای تخمدان‌ها همچون عدم قاعدگی به موقع و یا قاعده نشدن، شود. بدن هورمون‌هایی را تولید می‌کند تا اعمال گوناگونی را انجام دهند؛ برخی از آن‌ها بر روی سیکل قاعدگی تاثیر می‌گذارند و برخی دیگر به توانایی بچه‌دار شدن مربوط می‌شوند. هورمون‌هایی که در تخمدان پلی کیستیک نقش دارند، شامل موارد زیر است:

  • آندروژن‌ها: این هورمون‌ها را اغلب به نام هورمون‌های مردانه می‌شناسند، اما در خانم‌ها نیز وجود دارد. خانم‌هایی که به تخمدان پلی کیستیک مبتلا هستند، اغلب سطوح بالاتری از آندروژن‌ها را دارند.
  • انسولین: این هورمون قند خون را تنظیم می‌کند. چنانچه فرد به تخمدان پلی کیستیک مبتلا باشد، بدن او نمی‌تواند به‌صورت طبیعی به انسولین پاسخ دهد.
  • پروژسترون: افرادی که تخمدان پلی کیستیک دارند، ممکن است در بدن خود میزان کافی از این هورمون را نداشته باشند؛ به همین دلیل ممکن است به مدت طولانی قاعدگی در آن‌ها رخ ندهد و‌یا قاعدگی آن‌ها نامنظم و غیرقابل پیش‌بینی باشد.

 

علائم تخمدان پلی کیستیک

 

علائم تخمدان پلی کیستیک

  • نشانه‌ها و علائم تخمدان پلی کیستیک اغلب در محدوده زمانی اولین قاعدگی در طی بلوغ رخ می‌دهد. گاهی اوقات سندروم تخمدان پلی کیستیک بعدتر، برای مثال در پاسخ به افزایش وزن قابل توجه، اتفاق می‌افتد. نشانه‌ها و علائم تخمدان پلی کیستیک متفاوت هستند و تشخیص تخمدان پلی کیستیک زمانی اتفاق می‌افتد که حداقل دو مورد از این نشانه‌ها را تجربه کنید:
  • قاعدگی‌های نامنظم: شایع‌ترین علامت تخمدان پلی کیستیک، چرخه‌های قاعدگی با تعداد کمتر از حالت طبیعی، نامنظم ویا طولانی‌مدت است. برای مثال ممکن است شما کمتر از ۹ بار در سال قاعده شوید و بیش از ۳۵ روز بین دوره‌های قاعدگی فاصله باشد و میزان خونریزی در قاعدگی بسیار شدید شود‌.
  • آندروژن بیش از حد: افزایش سطوح هورمون‌های مردانه ممکن است سبب ایجاد علائم ظاهری شود؛ همچون موی بدن و موی صورت بیش از حد و گاهی آکنه شدید و همچنین طاسی با الگوی مردانه.
  • تخمدان های پلی کیستیک: ممکن است تخمدان‌های شما بزرگ شده و حاوی فولیکول‌هایی باشد که اطراف تخمک‌ها را فرا گرفته‌اند؛ به همین دلیل تخمدان‌ها نمی‌توانند عملکرد خود را به‌صورت منظم انجام دهند.

 

تخمدان پلی کیستیک و ناباروری

 

علت تخمدان پلی کیستیک

علت دقیق ایجاد تخمدان پلی کیستیک معلوم نیست؛ اما فاکتورهایی ممکن است در آن دخیل باشند که شامل موارد زیر است:

  • انسولین بیش از حد: انسولین هورمونی است که در پانکراس تولید می‌شود و به سلول‌ها اجازه می‌دهد از شکر که اولین تامین‌کننده انرژی بدن است، استفاده کنند. چنانچه سلول‌ها نسبت به عمل انسولین مقاوم شوند، سطح قند خون افزایش پیدا می‌کند و در‌نتیجه بدن ممکن است انسولین بیشتری تولید کند. انسولین بیش از حد ممکن است سبب افزایش تولید آندروژن و در نتیجه ایجاد مشکل در تخمک‌گذاری شود.
  • التهاب خفیف: این اصطلاح زمانی استفاده می‌شود که بخواهیم تولید ماده‌هایی توسط سلول‌های سفید خون را برای مبارزه با عفونت‌ها توضیح دهیم. تحقیقات نشان داده است، خانم‌هایی که تخمدان پلی کیستیک دارند یک التهاب خفیف دارند که سبب تحریک تخمدان‌های پلی کیستیک برای تولید آندروژن‌ها می‌شوند و در نتیجه به ایجاد مشکلات قلب و رگ‌های خونی منجر می‌گردد.
  • وراثت: تحقیقات نشان می‌دهد که ژن‌های خاصی ممکن است علت تخمدان پلی کیستیک باشد.
  • آندروژن بیش از حد: تخمدان‌ها میزان بالای آندروژن را به‌صورت غیرطبیعی تولید می‌کنند که سبب ایجاد پرمویی و آکنه می‌شود.

 

مشکلات ناشی از تخمدان پلی کیستیک

  • ناباروری
  • دیابت بارداری یا فشار خون ناشی از بارداری
  • سقط جنین یا تولد جنین نارس
  • کبدچرب غیر الکلی (التهاب شدید کبد ناشی از تجمع چربی در آن)
  • سندروم متابولیک (دسته‌ای از شرایط شامل فشار خون بالا، قند خون بالا و سطح غیرطبیعی کلسترول یا تری‌گلیسیرید که به‌طور قابل توجهی دچسبب افزایش ریسک ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی می‌شود)
  • دیابت نوع ۲ یا پیش دیابت
  • آپنه خواب
  • افسردگی، اضطراب یا اختلال در خوردن
  • خونریزی رحمی غیرطبیعی
  • سرطان رحم

چاقی مفرط با ایجاد تخمدان پلی کیستیک مرتبط است و می‌تواند سبب تشدید مشکلات ناشی از بیماری شود.

 

درمان قطعی تخمدان پلی کیستیک

 

درمان قطعی تخمدان پلی کیستیک

درمان قطعی تخمدان پلی کیستیک به علائم، سن و اینکه آیا تمایل به بارداری وجود دارد یا خیر، بستگی دارد. چنانچه فرد دارای اضافه وزن است، کمی کاهش وزن، حتی در حد ۵ تا ۱۰ درصد از وزن، می‌تواند سبب ایجاد احساس بهتری شود و همچنین به کارکرد بهتر داروها و بهبود باروری کمک کند. ممکن است پزشک از شما بخواهد داروی متفورمین دیابتی یا گلوکوفاژ مصرف کنید تا مقاومت به انسولین را کاهش داده، تخمک‌گذاری را تنظیم کند و به کاهش وزن کمک نماید.

به دلیل اینکه تخمدان پلی کیستیک و ناباروری با یکدیگر ارتباط دارند، چنانچه برنامه‌ای برای باروری ندارید؛ دکتر ممکن است برای شما داروهای کنترل بارداری هورمونی تجویز کند، این داروها به کاهش ریسک ابتلا به سرطان رحم کمک می‌کند، همچنین قاعدگی را تنظیم کرده، آکنه را از بین می‌برد و موی بدن را کم می‌کند. چنانچه می‌خواهید باردار شوید، داروهای باروری می‌توانند به آزادسازی تخمک از تخمدان‌ها کمک کنند.

از آنجایی که افزایش وزن در خانم‌ها ریسک ابتلا به تخمدان پلی کیستیک را افزایش می‌دهد، یک درمان قطعی تخمدان پلی کیستیک را می‌توان کاهش وزن دانست. به همین دلیل برای عدم ابتلا به تخمدان پلی کیستیک و ناباروری ناشی از آن، بهتر است از یک رژیم غذایی اصولی برای کاهش وزن استفاده کنید. بهاره غفاری به‌عنوان یک مشاور تغذیه حرفه‌ای با رژیم‌های سالم و اصولی که تاثیرات طولانی‌مدت دارند، به شما کمک می‌کند به تناسب اندام و وزن متناسب خود برسید و سلامتی خود را ارتقا دهید. برای کسب اطلاعات بیشتر بر روی غفاری دایت کلیک کنید و با کلیک بر روی رژیم آنلاین من، همین حالا رژیم غذایی خود را دریافت نمایید.

 

مترجم: ریحانه ساده طهرانی | ترجمه از webmd.com و mayoclinic.org

 

دیدگاهتان را بنویسید