نقش تغذیه در ریزش مو

موهای سر علاوه بر زیبایی ظاهری و تاثیرگذار، از پوست سر نیز محافظت می کنند، بنابراین سلامت مو از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.

یکی از دغدغه هایی که امروزه گریبانگیر برخی از افراد می باشد، ریزش موی سر است. افراد زیادی از این مشکل رنج می برند و به دنبال راه های مختلفی برای درمان این مساله هستند. زیرا ریزش مو، کم شدن حجم موها و کم مو شدن سر اعتماد به نفس افراد را کاهش داده و در نتیجه این مساله سبب ترس و نگرانی آنها می شود.برخی افراد هنگام شانه کردن موها یا استحمام از ریزش موهای خود نگران می شوند، در حالی که این افراد باید توجه داشته باشند که ریزش موها حدود ۳۰ تا ۱۰۰ تار مو نرمال و طبیعی محسوب می شود. زیرا موهای آسیب دیده و از بین رفته جای خود را به موهای جدید می دهند و اگر مقدار از دست دهی موها بیش از این تعداد باشد، باید به دنبال علت ریزش مو و بررسی راهکار ها پرداخت. ریزش مو به دو شکل می باشد، عمومی یا منتشر که کل سر را درگیر می کند و موضعی یا لوکالیزه که فقط قسمتی از سر را درگیر می کند.

در این متن قصد داریم به بررسی عوامل تاثیرگذار بر روی ریزش مو اشاره نماییم و سپس به طور اختصاصی به ارتباط بین ریزش مو و علل تغذیه ای آن بپردازیم.

دلایل مختلف ریزش مو:

حال که تفاوت ریزش موی طبیعی و غیرطبیعی را متوجه شدیم، بهتر است به بررسی عوامل ایجاد کننده ریزش مو بپردازیم:

  1. دلایل مربوط به استرس های فیزیولوژیک و فیزیکی و برخی بیماری ها: مثل خونریزی های حاد، زایمان و‌پس از آن دوران شیردهی( در این دوران موها دچار ریزش می شوند و پس از یک دوره مجدد رویش دارند)، جراحی و ……
  2. وجود برخی بیماری ها نظیر عدم تعادل هورمون ها، اختلالات تیروئیدی، کم خونی، لوپوس و…..
  3.  ‌دلایل مربوط به استرس های روحی شدید نیز که می توانند سبب ریزش مو شوند.
  4.  دلایل مربوط به چربی پوست سر، عفونت های قارچی و ….که باید تحت نظر پزشک متخصص پوست و مو بررسی و درمان شوند.
  5.  دلایل مربوط به اختلالات و کمبودهای تغذیه ای که در این مبحث می خواهیم به بررسی این موارد بپردازیم.

نقش تغذیه در ریزش مو:

یکی از مهم ترین دلایل ریزش مو، کمبود ویتامین های گروه ب است. رژیم های سخت با محدودیت شدید کالری، برنامه های غذایی محدود از کربوهیدرات با حذف نان، برنج، غلات و …. و آن دسته از برنامه های غذایی که در مدت کوتاهی سبب کاهش وزن به مقدار زیاد می شوند (معمولا بیش از ۴ کیلوگرم در ماه)، سبب کمبود ویتامین های گروه ب و به دنبال آن ریزش مو می شوند.
نان های سبوس دار، غلات و حبوبات، جوانه های ماش، شبدر، گندم و برنج، از منابع خوب ویتامین های گروه ب هستند.
لازم به ذکر است، نان و برنج هر چقدر دارای سبوس بیشتری باشند، از لحاظ ویتامین های گروه ب غنی ترند. بنابراین نان های تیره تر و برنج قهوه ای دارای ویتامین های گروه ب بیشتری نسبت به نان و برنج سفید هستند.
یکی از موارد دیگری که در سلامت و رشد مو موثر است، دریافت پروتئین روزانه به میزان کافی است. کمبود پروتئین سبب شکنندگی و کم پشتی مو می شود. بنابراین رژیم هایی که میزان پروتئین آنها به حد کافی نباشد، سبب تشدید ریزش مو می شوند. از منابع خوب پروتئین می توان به گروه گوشت ها، حبوبات، آجیل، پنیر کم چرب، تخم مرغ و ….. اشاره کرد.
البته این موضوع را نیز باید در نظر داشت که مصرف پروتئین بیش از حد نیاز بدن آسیب رسان هست. بنابراین بهتر است جهت آگاهی از میزان دریافت پروتئین روزانه، بر اساس وزن، قد، سن، شرایط بدنی و میزان فعالیت فیزیکی از متخصص تغذیه راهنمایی بگیرید.

کم خونی و کمبود روی ؛ عواملی دیگر برای ریزش مو

از عوامل دیگر ریزش مو می توان به کم خونی و کمبود روی اشاره کرد. کمبود آهن و کم خونی از عوامل دخیل در ریزش مو هستند که در صورت تایید باید مکمل آهن به میزان مناسب تجویز شود و اگر ریزش مو ناشی از کمبود آهن باشد با دریافت مکمل قطع خواهد شد.
ضمن اینکه افراد دارای کم خونی باید به میزان آهن دریافتی در رژیم غذایی توجه ویژه داشته باشند. این افراد باید در برنامه ی غذایی خود از گروه گوشت ها، محصولات سویا، حبوبات و خشکبار که از منابع خوب آهن هستند، استفاده کنند.

اسید آسکوربیک نیز از عوامل افرایش دهنده جذب آهن است بنابراین به افرادی که کم خونی دارند، توصیه می شود کنار منابع حاوی آهن، از منابع اسید آسکوربیک مثل آب لیموترش تازه، آب نارنج و …. استفاده کنند.
کمبود روی نیز یکی دیگر از عوامل مهم در ریزش مو است. روی (Zinc ) ماده معدنی ضروری برای سلامت پوست ، مو و ناخن است . روی در فعالیت های تقسیم سلولی و همچنین عملکرد بیش از ۳۰۰ آنزیم نقش ایفا می کند و همینطور برای تولید کراتین نیز الزامی است.
از نشانه های دیگر کمبود روی می توان به کاهش حس چشایی، تاخیر در التیام زخم و اشکال متفاوت زخم های پوستی اشاره کرد.

اگر از یک برنامه ی غذایی اصولی پیروی می کنید و مصرف پروتئین، حبوبات ، شیر و لبنیات، مغزها و آجیل را در حد متعادل و متنوع دارید نیازی به مکمل اضافه ندارید اما اگر به هر دلیلی این مواد غذایی را مصرف ندارید یا کم استفاده می کنید، مکمل روی باید زیر نظر متخصص تغذیه تجویز شود . البته با درنظر گرفتن دریافت غذایی فعلی و بررسی میزان کمبود این تجویز انجام می شود.

جهت بررسی میزان آهن و روی مورد نیاز و آگاهی از منابع غذایی آن ها می توانید مقاله ویتامین ها و املاح موثر در تقویت سیستم ایمنی را ملاحظه کنید.

عوامل دیگر ریزش مو

کمبود بیوتین و سیستئین هم می تواند در ریزش مو دخیل باشد.

بادام زمینی، بادام، پروتئین سویا، تخم مرغ، ماست، شیر بدون چربی و سیب زمینی شیرین از منابع بیوتین هستند. کمبود بیوتین با خوردن سفیده ی تخم مرغ خام به وجود می آید چرا که آویدین پروتئین سفیده ی تخم مرغ جذب بیوتین را مختل می کند و منجر به بروز علائمی همچون درماتیت سبوره ای، ریزش مو و فلج می شود.
سیستئین هم یکی از کلیدی ترین ترکیبات در تولید مهم ترین پروتئین مو یعنی کراتین است. کراتین پروتئینی فیبری است که در سلول های پوست ، مو و ناخن تولید می شود.
و در آخر مصرف برخی داروها و مصرف خودسرانه و بی رویه ی مکمل ها هم می تواند ریزش مو را به دنبال داشته باشد.

فاطمه احمدیان – مشاور ارشد تغذیه و رژیم درمانی

دیدگاهتان را بنویسید