رشد زیاد موهای زائد در زنان چه دلیل دارد؟ روشهای درمان ساده

خیلی از خانم ها دلشان می خواهد هر چه زودتر و برای همیشه از موهای زائدشان خلاص شوند؛ اما از طرفی هم برخی ها اجازه می دهند این موها به رشدشان ادامه بدهند و به آن به چشم یک اتفاق طبیعی و حتی زیبا نگاه می کنند!

خوشبختانه رشد موهای زائد معمولا مساله خوش خیمی محسوب می شود؛ اما در مواردی هم افزایش مقاومت بدن در برابر انسولین باعث بروز این اتفاق می شود. بین رشد موهای معمولی و موهای زائد تفاوت هایی وجود دارد و دلایلی هم برای پر مو شدن بدن وجود دارد که ما در این مطلب درباره آنها صحبت می کنیم.

هیرسوتیسم (یا همان رشد موهای زائد) می تواند نشانه عدم تعادل هورمونی باشد

هیرسوتیسم (Hirsutism) که به آن هیپرتریکوز (hypertrichosis) هم گفته می شود به رشد موهای ترمینال یا موهای ضخیم در نقاطی که بیشتر مربوط به آقایان است تا خانم ها گفته می شود. این بیماری می تواند ژنتیکی باشد یا بر اثر واکنش های طبیعی بدن در برابر عدم تعادل هورمونی و بیوشیمیایی مثل مقاومت به انسولین و میزان بالای هورمون های آندروژن اتفاق بیفتد.

شدت و سرعت هیرسوتیسم و اینکه در کدام یک از قسمت های بدن رخ می دهد متفاوت است. سه عامل اصلی که در این مساله دخیل هستند شامل موارد زیر می شوند:

  • تولید میزان زیادی هورمون آندروژن مثل تستوسترون
  • مقدار آندروژنی که توسط SHBG یا گلوبولین متصل شونده به هورمون جنسی جهش می یابد، در مقابل اینکه چه مقدار از این آندروژن در جریان خون آزاد است.
  • درجه حساسیت گیرنده های آندروژن در اطراف فولیکول های مو نسبت به هورمون های آندروژن

آندروژن توسط تخمدان ها که همان غدد فوق کلیوی هستند و همچنین به صورت محیطی در بافت های چربی شما تولید می شود. سپس به وسیله جریان خون به فولیکول های مو منتقل و در فولیکول های فعال مو به هورمون قویتری به نام تستوسترون تبدیل می شود. هر چه فولیکول های مو حساس تر باشند مدت بیشتری را در مرحله آناژن یا فاز رشد سپری می کنند.

 بخوانید: 12 نکته بسیار مهم که قبل از لیزر موهای زائد حتماً باید بدانید

اگر میزان تستوسترون آزاد در خونتان بیش از حد معمول باشد یا گیرنده های فولیکول مو به آندروژن حساس باشند، موهای زائد و غیر معمول در هر نقطه ای از بدنتان حتی روی کف دست و پاهایتان رشد می کنند. به عنوان مثال، رشد موهای زائد در صورت معمولا در دوران یائسگی خانم ها بروز می کند و گاهی گفته می شود که ناشی از آندروژن غیرمستقیم” است؛ اما در بیشتر خانم ها هیرسوتیسم معمولا در ناحیه سبیل، ریش، سینه معمولا بین سینه ها یا اطراف نوک سینه ها) و نواحی دستگاه تناسلی ایجاد می شود.

چه عواملی باعث ایجاد هیرسوتیسم می شود؟

هیرسوتیسم از چیزی که فکر می کنید رایج تر است. حداقل از هر 20 زن یک نفر دچار رشد زائد موها می شود که علت ایجاد آن هم به نوع هیرسوتیسم بستگی دارد. هیرسوتیسم بیماری نیست بلکه بر هم خوردن حالت طبیعی هورمونهاست. عوامل زیادی روی هورمون ها و رشد موها تأثیر می گذارند که برخی از آنها را می توانیم از طریق رژیم غذایی و سبک زندگی تحت تاثیر قرار بدهیم. هیرسوتیسم معمولا با یک یا چند مورد از موارد زیر مرتبط است:

  • ژنتیک: در بیشتر موارد علت خاص هیرسوتیسم مسائل ژنتیکی است. اینکه قرار است چه مقدار مو در بدن ما بروید با مسائل ارثی و خانوادگی مان در ارتباط است. این بیماری همچنین می تواند ناشی از مشکل ژنتیکی نسبتا کمیاب و در عین حال “عادی” به نام آتاویسم (atavism) باشد. در این حالت بدن به شرایط زمان اولیه در تاریخ تکاملی بشر که در آن اجداد ما بسیار پر مو بودند برمی گردد.
  • داروها، هورمون ها و سایر فاکتورهای رشد: در بعضی از خانم ها هیرسوتیسم ممکن است به خاطر مصرف برخی داروها یا فاکتورهای رشد در گذشته یا در زمان حال اتفاق بیفتد. علاوه بر این قرار گرفتن در معرض سمومی که تولید آندروژن را افزایش می دهند یا نحوه متابولیسم هورمون ها را مختل می کنند هم باعث بروز هیرسوتیسم می شود. عوامل و داروهایی که می توان روی آنها کنترل داشت شامل موارد زیر می شوند: فنیتوئین سدیم، کاربامازپین یا تگرتول (داروهای ضد تشنج)، ماینوکسیدل (روگین، ریگین)، گلوکوکورتیکوئیدها یا استروئیدهایی مثل کورتیزون، دانوکرین یا دانازول، انسولین، قرص های ضد بارداری (که می توانند باعث کاهش رشد مو هم بشوند)
  • مقاومت به انسولین: در برخی خانم ها، افزایش انسولین مزمن به دلیل پیروی از رژیم های غذایی حاوی قند و چربی باعث مقاومت بدن نسبت به انسولین می شود. در این حالت بدن برای جذب قندها به انسولین بیشتری نیاز دارد. از طرف دیگر تولید انسولین بیشتر به نوبه خود منجر به ترشح آندروژن بیشتر از تخمدان ها می شود. همه این عوامل می توانند باعث ایجاد بیش از حد آندروژن در بدن شوند؛ اما نکته اینجاست که صرفا بالا بودن آندروژن در بدن نمی تواند باعث بروز هیرسوتیسم در خانم ها شود.

همانطور که قبلا گفتیم، فولیکول های مو در برخی از زنان مبتلا به هیرسوتیسم نسبت به مقادیر طبیعی آندروژن موجود در خون بیش از حد طبیعی حساس هستند. برخی دیگر با کاهش متابولیسم یا افزایش اتصال به گیرنده ها مواجه می شوند.

حتما بخوانید: 7 تا از بهترین و جدیدترین روشهای حذف و از بین بردن موهای زائد برای طولانی مدت

برای همین می توان گفت هم آندروژن زیاد و هم میزان کم آن جزو دلایل احتمالی هیرسوتیسم هستند. در برخی موارد نیز علل ایدیوپاتیک وجود دارد، به معنی که علم پزشکی نمی تواند دلیل این مساله را پیدا کند. بنابراین دلیل ابتلا به هیرسوتیسم تا زمانی که به پزشک مراجعه نکنید ناشناخته باقی می ماند.

پس چه کار می توان کرد؟ روش های درمان موهای زائد

اکثر خانم هایی که موی زائد دارند از روش های مختلفی مثل تراشیدن موها ( تراشیدن موها باعث رشد بیشتر و سریعتر آنها نمی شود)، موچین و یا کرم ها و محصولات مو بر استفاده می کنند. خانم هایی که دچار رشد ناگهانی و سریع موهای زائد به همراه علائم دیگر عدم تعادل هورمونی شده اند می توانند با پیشنهادات زیر شروع کنند:

  • از ویژگی های هورمونی تان آگاهی پیدا کنید: یادتان باشد داشتن موهای زائد به اندازه پیدا کردن علت طبیعی یا غیر طبیعی آن مهم نیست و در صورت تشخیص موارد غیر طبیعی، پیدا کردن روش درمان آن اهمیت زیادی دارد. برای این کار شما باید با پزشک صحبت کنید تا تشخیص بدهد که آیا مقاومت به انسولین دارید یا خیر؟ و یا اینکه برای بررسی عدم تعادل آندروژن یا متابولیت های آندروژن به متخصص مراجعه کنید.
  • مقاومت به انسولین را معکوس کنید: تغییر در رژیم غذایی و سبک زندگی باعث کاهش مقاومت به انسولین می شود. به این ترتیب می توانید مسیرهای درمانی طبیعی بدن را هموار کنید. ورزش سبک و منظم به همراه مصرف میان وعده ها و وعده هایی که شاخص گلیسمی پایینی دارند تولید انسولین و آندروژن و متابولیسم بدن را به تعادل می رساند.
  • به طور منظم چای نعناع بنوشید: مطالعات جدید انجام شده نشان می دهند که نوشیدن چای نعناع دو بار در روز باعث کاهش میزان آندروژن می شود. چای نعناع را می توانید با عسل میل کنید. این چای مفید و خوشمزه را هم به صورت سرد و هم به شکل گرم می توانید مصرف کنید.
  • لیزر درمانی یا الکترولیز درمانی: خیلی از خانم ها از لیزر درمانی برای از بین بردن جای زخم و همینطور جلوگیری از رشد مجدد موهای زائد استفاده می کنند. این فناوری مقرون به صرفه و در دسترس تر از الکترولیز است و نتایج آن هم طولانی مدت تر است. بعد از استفاده از لیزردرمانی پوست شما نرم خواهد بود و این روش نسبت به الکترولیز درد کمتری هم دارد. لیزر موهای زائد برای خانم هایی که به خاطر وجود این موها دچار اضطراب، ناراحتی و افسردگی شده اند بسیار مناسب است.
  • داروهای تجویز شده را امتحان کنید: با اینکه هنوز هیچ داروی خاصی از سمت FDA برای درمان هیرسوتیسم تایید نشده است؛ اما داروهایی مثل اسپیرونولاکتون یا آلداکتون به گیرنده های هورمونی که به آندروژن واکنش می دهند متصل می شوند و اثر آن را کاهش می دهند. علاوه بر این به نظر می رسد داروی متفورمین که برای درمان سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) و دیابت استفاده می شود تستوسترون را کاهش می دهد و مانع از رویش موهای زائد می شود. البته مصرف این داروها خیلی توصیه نمی شود چون خیلی از داروهای ضد آندروژن، اگر هم موثر باشند باید به مدت طولانی مصرف شوند و اگر مصرفشان قطع شود موهای زائد دوباره رشد می کنند. علاوه بر این چنین داروهایی با برخی عوارض جانبی مثل تهوع و اسهال یا اختلال عملکرد جنسی همراهند.

3 ترکیب خانگی موثر

1- موم شکر خانگی

این یک درمان خانگی فوق العاده آسان و موثر برای خلاص شدن از موهای ناخواسته صورت است.

  1. دو قاشق چای خوری شکر دانه ای (قهوه ای یا سفید) و یک قاشق چای خوری از عسل و آب را مخلوط کنید.
  2. مخلوط را در یک مایکروویو یا روی اجاق گاز به مدت نیم دقیقه حرارت دهید تا حباب بزند و قهوه ای شود. اجازه دهید خنک شود.
  3. با استفاده از کاردک، آن را در مناطقی که می خواهید موها را حذف کنید، اعمال کنید.
  4. یک نوار پارچه را روی موم شکر قرار دهید و با انگشتان دست آن را در جهت رشد مو صاف کنید.
  5. در نهایت آنرا در جهت مخالف رشد مو جدا کنید.
  6. در صورت نیاز تکرار کنید.

2- آرد نخود

یک بسته آرد نخود کمک می‌کند تا پوست و موهای مرده را از روی پوست پاک کنید. به علاوه می‌تواند رنگ پوست و موی صورت را روشن کند.

  • دو قاشق غذاخوری آرد نخود، یک قاشق غذا خوری خامه شیر، یک و نیم قاشق چای خوری شیر و سه چهارم قاشق چای خوری زردچوبه را مخلوط کنید. این خمیر ضخیم را روی صورت خود قرار دهید و حدود 20 دقیقه یا تا زمانی که خشک شود، آن را باقی بگذارید. سپس با استفاده از لیف صورت و يا به سادگی توسط يک پارچه نرم که در آب ولرم قرار گرفته، صورت را پاک کنيد. اینکار را حداقل سه یا چهار بار در هفته برای حدود یک ماه انجام دهید.
  • در روش دیگر، یک قاشق غذا خوری آرد نخود، یک و نیم قاشق چای خوری ماست ساده و یک چهارم قاشق چای خوری زردچوبه را مخلوط کنید. همچنین می توانید نصف قاشق چای خوری گلاب اضافه کنید. آنرا روی صورت خود قرار دهید و 20 دقیقه صبر کنید.
  • یکی دیگر از روش ها شامل مخلوط کردن دو قاشق غذاخوری آرد نخود، یک چهارم قاشق چای خوری زردچوبه و شیر به میزان کافی (حدود نصف قاشق چای خوری) برای درست کردن یک خمیر ضخیم و نرم است.

3- آرد نخود سبز و گلاب

مانند آرد نخود، آرد نخود سبز نیز به حذف طبیعی موها از طریق لایه برداری کمک می کند. علاوه بر این، ترکیبی از آرد نخود سبز و گلاب به عنوان یک پاک کننده طبیعی برای پوست حساس و آکنه دار عمل می کند.

  1. یک و نیم قاشق غذاخوری گلاب را به دو قاشق غذاخوری آرد نخود سبز اضافه کنید. همچنین می توانید یک قاشق غذاخوری آب لیمو به آن اضافه کنید.
  2. خمیر را روی صورت خود قرار دهید و آن را 20 تا 25 دقیقه باقی بگذارید.
  3. اینکار را سه تا چهار بار در هفته انجام دهید.

جمع بندی

اینکه چقدر مو در بدنتان داشته باشید و این موها کجا باشند بستگی به ترجیحات شخصی خود شما دارد. مطالعات نشان داده اند رشد موهای ما به عواملی مثل ژنتیک بستگی دارد. اگر فکر می کنید رشد موهای زائد باعث کاهش اعتماد بنفستان شده می توانید با استفاده از برخی روش ها از این مساله رهایی پیدا کنید.

اگر احساس می کنید دچار رشد سریع موهای زائد شده اید و در کنار آن برخی علائم و نگرانی ها را هم تجربه می کنید با پزشک درباره احتمال عدم تعادل هورمون های بدنتان مشورت کنید. خلاصی از موهای زائد می تواند به شما کمک کند که احساس زیبایی درونی و بیرونی داشته باشید.

دیدگاهتان را بنویسید