خواص و عوارض شیرین بیان، روش مصرف و نکات جالب

ریشه ی شیرین بیان اغلب بعنوان شیرین کننده در آب نباتها و نوشیدنی ها استفاده میشود. مردم همچنین برای قرنها از ریشه ی شیرین بیان برای فواید دارویی آن استفاده میکردند. جامعه ی پزشکی برخی فواید شیرین بیان را ثابت کرده است؛ اما باید این را مد نظر قرار داد که تحقیقات پزشکی، برخی از این فواید را ثابت نکرده است.

تاریخچه ریشه شیرین بیان (licorice root)

شیرین بیان در فرم های گوناگونی دردسترس است از جمله شیرین بیان حاوی گلیسیریزین (glycyrrhizin) و DGL یا شیرین بیان گلیسیریزین زدایی‌شده‌.کلمه ی licorice به ریشه ی گیاه بنام Glycyrrhiza glabra اشاره دارد. این گیاه بومی اروپا و آسیا است. این گیاه در واقع بعنوان علف هرز در این مناطق در نظر گرفته میشد. مصری های ابتدایی، ریشه ی شیرین بیان را دوست داشتند. آنها از این در چای بعنوان یک معجون برای درمان همه چیز استفاده میکردند. پس از آن شیرین بیان وارد چین شد، جاییکه به یک گیاه دارویی مهم در طب سنتی چین تبدیل شد. و اما فواید ثابت شده شیرین بیان…

خواص در طب سنتی

به نام سوس معروف است و طبیعت آن گرم و خشک است. تشنگی را تسکین می دهد، برای انواع سرفه نیز مفید است. برای پاکسازی ریه و سوزش سینه کاربرد دارد. برای تب های کهنه و التهاب معده مفید است. ریشه و عصاره اش داروی ناخته است. ضماد برگ تازه آن برای رفع بوی بد بین انگشتان پا و زیربغل مفید است. با این حال در طب سنتی بیان شده که ریشه شیرین بیان برای کلیه و طحال مضر است و مصلح ان در کلیه کتیرا و عناب و در طحال گلسرخ است.

موادمعدنی و ارزش غذایی شیرین بیان

ویتامین B1، B2، B3 ،B5منیزیم
ویتامین Eپتاسیم
فسفرسلنیوم
کلسیمسیلیسیم
کلوئینروی
آهنفیتوناتریشن های ضروری

خواص تایید شده علمی

1-تسکین معده

ریشه ی شیرین بیان برای رفع مشکلات گوارشی استفاده میشود. در موارد مسمومیت غذایی، زخم معده و سوزش معده، عصاره ی شیرین بیان میتواند معده را ترمیم کند و تعادل را ایجاد نماید. این بدلیل خواص ضدالتهاب و تقویت کننده ی ایمنی گلیسیریزین اسید است. یک مطالعه دریافت که گلیسیرریزین اسید میتواند باکتری سمی هلیکوباکترپیلوری را مهار کند و مانع از رشد آن در روده شود.

همچنین مطالعاتی وجود دارد که نشان میدهد علایم افرادیکه زخم معده، سوزش معده یا التهاب معده دارند، با مصرف شیرین بیان گلیسیریزین زدایی‌شده‌ بهبود میابد. شیرین بیان گلیسیریزین زدایی‌شده‌، فرم سالم تر شیرین بیان است و در مواقع لزوم میتواند در درازمدت استفاده شود.  همچنین 4 دمنوش عالی برای تقویت معده در اینجا معرفی شدند!

2-پاکسازی سیستم تنفسی

شیرین بیان برای درمان مشکلات تنفسی توصیه میشود. استفاده از شیرین بیان بعنوان یک مکمل خوراکی، میتواند به بدن برای تولید مخاط سالم کمک کند. تولید خلط سالم و تمیز میتواند عملکرد سیستم تنفسی را بدون مسدود شدن موکوس های قدیمی و چسبنده بهبود بخشد. روش تقویت تنفس را در اینجا توضیح داده ایم!

3- کاهش استرس

با گذشت زمان، استرس میتواند غددفوق کلیه را باتولید مداوم آدرنالین و کورتیزول خسته کند. مکملهای شیرین بیان میتواند موجب راحتی غدد فوق کلیه شود. عصاره ی ریشه ی شیرین بیان میتواند موجب تحریک غدد فوق کلیه شوند که سطح سالم کورتیزول در بدن را ارتقاء میبخشد. بهترین داروهای گیاهی آرام بخش که استرس را از شما دور می کنند در اینجا!

4-کمک به درمان سرطان

برخی مطالعات میگویند که ریشه ی شیرین بیان میتواند بصورت بالقوه به درمان سرطانهای سینه و پروستات کمک کند. برخی روشهای چینی، شیرین بیان را به درمان سرطان وارد میکنند. سازمان غذادارو هنوز با این روش درمانی در ایالات متحده موافقت نکرده است اما طبق گفته ی انجمن سرطان آمریکا، تحقیقات در حال انجام است.

5- محافظت از پوست و دندان

ژلهای موضعی حاوی شیرین بیان برای درمان اگزما توصیه میشوند. شیرین بیان همچنین بدلیل خواص آنتی باکتریال آن یک درمان موفق برای پوست میباشد. به همین دلیل توصیه میشود که از شیرین بیان جهت کشتن باکتری ها در پوسیدگی دندان استفاده شود.

6-خستگی مزمن

افرادی که مبتلا به خستگی مزمن هستند معمولا دچار نقص عملکرد در غده آدرنالی خود هستند. این غده وظیفه تولید هورمون کورتیزول را برای مدیریت استرس و احساسات کلی انسان دارد. اسید گلیسیریزین موجود در شیرین بیان به احساس انرژی بیشتری کمک می کند و نشانه های سندرم خستگی مزمن و فیبرومیالژیا را کاهش می دهد.

7-عفونت

شیرین بیان حاوی گلیسیریزین اسید است که این ماده بر بیماری های ویروسی، قارچی و باکتریایی موثر است. یکی از خواص شیرین بیان مهار رشد ویروس تبخال است. شیرین بیان به درمان بیماری عفونت ریه نیز کمک میکند.

8-سم زدایی

شیرین بیان خاصیت ملین دارد و موجب سم زدایی از خون و روده میشود. البته این مورد در میان مدت و بعد از مصرف چند هفته می تواند موثر باشد. همچنین رژیم سوپ کلم برای سم زدایی عالی بدن در اینجا

9- افزایش باروری در زنان

شیرین بیان با تنظیم ترشح هورمون استروژن موجب درمان پلی کیستیک تخمدان ومشکلات ناباروری میشود. همچنین موجب تنظیم قاعدگی میشود و تخمک گذاری را منظم میکند.

دیگر خواص شیرین بیان (ثابت نشده-طب سنتی)

1-شیرین بیان یک التیام دهنده پوست است

2- شیرین بیان به درمان بیماری های پوستی مانند اگزما، پای ورزش کاری و پسوریازیس مفید است.

3- عصاره شیرین بیان دارای اثرات روشن کنندگی پوستی است و به حفاظت در برابر اشعه های مضر خورشید و بهبود قرمزی صورت کمک می کند.

4- شیرین بیان همچنین در درمان ویروس هپاتیت B مزمن نیز موثر است.

5- شیرین بیان در حفظ موی سالم با کاهش ترشح روغن و جلوگیری از شوره سر موثر است.

6- شیرین بیان در درمان اختلالات عصبی مثل فلج بل و بیماری لیم موثر است.

7- گلیسیریزین موجود در عصاره ی شیرین بیان در درمان اختلالات کبدی با کاهش سمیت مؤثر است و سبب تثبیت وضعیت کارکردی نرمال کبد می شود.

8- ریشه شیرین بیان یکی از داروهای مؤثر در درمان PMS یا به عبارتی سندروم یائسگی است.

9- مصرف شیرین بیان سبب تقویت سطح اینترفرون می شود . این ماده یک عامل ضد ویروس است که همراه با گلیسیریزین اسید سبب تحریک سلول های ایمنی شده و به مبارزه با ویروس ها و باکتری های عفونی مانند آنفولانزا می پردازد.

10-ریشه شیرین بیان دارای آنتی اکسیدان و فلانوئید گلابریدین است . وجود این ترکیبات مؤثر به شیرین بیان این خاصیت را می دهد که از تجمع لیپوپروتئینیا کلسترول LDL جلوگیری کند در نتیجه در درمان و کاهش کلسترول و بیماری نظیر آترواسکروز بسیار مؤثر است.

موانع مصرف شیرین بیان

1-اگر به شیرین بیان حساسیت دارید و یا مشکلاتی از قبیل سطح پایین پتاسیم در خون ، داشتن سرطان پستان یا تخمدان و یا رحم و یا فیبروز رحمی دارید از مصرف شیرین بیان خودداری کنید .

2- افراد مبتلا به بیماری های کلیوی ، قلبی و همچنین کسانی که غذاهای شور زیاد می خورند از مصرف شیرین بیان باید بپرهیزند .

3-طبق توصیه ی سازمان غذادارو، زنان باردار یا شیرده باید ازمصرف شیرین بیان در همه ی فرم های آن اجتناب کنند. افرادیکه فشارخون بالا دارند هم باید از مصرف ریشه ی شیرین بیان اجتناب کنند.

عوارض جانبی احتمالی

1-مصرف بیش از حد عصاره ی ریشه ی شیرین بیان موجب پایین آمدن سطح پتاسیم بدن میشود که موجب ضعف عضلات میشود، به این شرایط هیپوکالمی (hypokalemia) میگویند.

2-برطبق برخی مطالعات، افرادیکه مقدارزیادی ریشه ی شیرین بیان را در یک دوهفته ای مصرف کردند، دچار تجمع مایعات (fluid retention) و اختلالات متابولیسمی شدند.

3-مصرف بیش ازحد شیرین بیان میتواند موجب فشارخون بالا، تورم و ضربان قلب نامنظم شود.

4-مصرف بیش از حد شیرین بیان در کودکان زیر 10 سال، میتواند موجب بالا رفتن فشارخون در آنها و بستری شدنشان در بیمارستان گردد.

تداخلات دارویی (همزمان با این داروها مصرف نکنید)

  • داروهای پتاسیم کم
  • داروهای فشار خون
  • دیورتیک ها
  • داروهای ضربان قلب
  • رقیق کننده خون مانند وارفارین
  • استروژن ، هورمون درمانی
  • کورتیکواستروئیدها

مقدار مجاز مصرف و فرم های موجود

1-عصاره ی مایع

عصاره‌ی شیرین بیان معمول‌ترین شکل شیرین بیان است که از آن به‌ عنوان شیرین‌کننده در انواع آب‌نبات‌ها و نوشیدنی‌ها استفاده می‌شود. میزان مصرف عصاره‌ی شیرین بیان در هر فرد نباید بیش از 30 میلی‌گرم/ میلی‌لیتر از اسید گلیسیریزیک باشد. مصرف بیش از این مقدار موجب بروز عوارض جانبی ناخواسته‌ای می‌شود.

2-پودر شیرین بیان

با ترکیب پودر شیرین بیان با یک ژل پایه می‌توان پمادی موضعی ساخت که پوست را تمیز می‌کند. پودر شیرین بیان به‌ویژه در درمان اگزما و آکنه مفید است. به گفته‌ی سازمان بهداشت جهانی (WHO) میزان توصیه‌شده‌ی مصرف ریشه‌ی شیرین بیان کمتر از 75 میلی‌گرم در روز است.

3-چای/دمنوش شیرین بیان

امروزه استفاده از برگ‌های خشک و خردشده‌ی گیاه شیرین بیان به‌صورت چای طرفدار دارد. از چای شیرین بیان برای بهبود سلامت دستگاه گوارشی، تنفسی و غدد فوق کلیوی استفاده می‌شود. معمولا در چای‌های موجود برای سلامت سیستم نایژه‌ای و تنفسی و پاک‌سازی و سم‌زدایی، شکلی از شیرین بیان وجود دارد. برای درمان گلودرد نیز می‌توانید با ترکیب‌کردن ریشه‌ی گل‌ختمی، ریشه‌ی شیرین بیان و پوست درخت نارون چای تهیه کنید. البته مصرف بیش از 250 گرم چای شیرین بیان در روز توصیه نمی‌شود.

4-DGLیا شیرین بیان گلیسیریزین زدایی‌شده‌

DGL شیرین بیانی است که گلیسیریزین آن حذف شده است و سالم‌تر است. میزان گلیسیریزین موجود در DGL نباید بیش از 2 درصد باشد. مصرف DGL برای درمان مشکلات گوارشی توصیه می‌شود، زیرا برای برطرف‌کردن این مشکلات، شیرین بیان باید به‌ صورت بلندمدت مصرف شود. DGL به‌ شکل قرص‌های جویدنی، کپسول، چای و پودر در دسترس است. البته میزان مصرف DGL نباید بیش از 5 گرم در روز باشد.

دیدگاهتان را بنویسید